Blog poświęcony popularyzacji badań klimatycznych

Wikipedia

środa, 07 grudnia 2011

Nowe rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (22 września 2011) określa, że do wniosku o habilitację należy podać informację o działalności popularyzującej naukę. Ja robię tę popularyzację przez wpisy na tym blogu, które z kolei są najczęściej popularnonaukowym omówieniami artykułów jakie piszę na podobne tematy na Wikipedii (WP). Stan haseł naukowych na polskiej WP jest słaby dlatego, bo naukowcy nie mają specjalnej motywacji. Nie wydaje mi się, że nowa ustawa to zmieni. W pewnych dziedzinach – dla przykładu – zmianach klimatu, brak popularyzacji nauki prowadzi do katastrofalnych problemów - stąd zresztą ten blog. Oczywiście polskie środowisko naukowe jest płytkie w porównaniu do obszaru anglojęzycznego. Dlatego hasła naukowe na angielskiej Wikipedii są obszerniejsze. Jednak jednym ze sposobów pisania artykułów na WP jest tworzenie „stubów”, krótkich tekstów, w których zlinkowane są odnośniki do haseł angielskich - tzw. interwiki. Takie początkowe artykuły są ważne bo ustalają słownictwo. Bardzo często wymyślam nowe terminy naukowe, co jest pewnego rodzaju przyjemnością. Ostatnio tłumaczyłem na polski „rip current” i „undertow”. Ciekawe jak by „rip current” przetłumaczyli moi Czytelnicy - proszę sprawdzić jak ja to zrobiłem na WP. Wikipedię można też traktować jako duży notatnik naukowy. Wprawdzie istnieje nakaz „braku twórczości własnej”, ale nie trzeba od razu wpisywać swoich pomysłów naukowych, ale to co zrobiono do tej pory. Jeżeli pracuję nad nowym tematem, to wpisuję to na Wikipedię i potem mam spis odnośników jaki potrzebuję. Czasami wykorzystuję to jako sposób pracy ze studentem. Tak prowadziłem jedno magisterium z fizyki atmosfery i oceanografii. A czasami zadaję studentom pracę domową – wpis nowego hasła na Wikipedii. Pewien problem polega na tym, że prace magisterskie i doktorskie mają w Polsce nikomu niepotrzebne „wstępy”.  No i jak student wpisze coś na Wikipedię, to nie bardzo wiadomo czy to co ma w pracy magisterskiej jest jego czy nie – wprawdzie można to prześledzić przez historię wpisów - ale pojawia się sprawa „samoplagiatu”. Na WP są głosowania nad hasłami „na medal” i wtedy wymienia się kto jest autorem. A może zamiast nieznośnych „przeglądów literatury” w polskich pracach magisterskich i doktorskich nakazać ich wpisywanie na WP i przestać opowiadać o „samoplagiatach”? Inną metodą rozszerzania WP jest dokumentacja do stron sieciowych. Dla przykładu, od lat gromadzę na sieci programy do obliczeń rozpraszania światła na małych cząstkach, ale ostatnio dokumentację do tej strony sieciowej prowadzę prawie wyłącznie na WP

http://code.google.com/p/scatterlib/


Innym problemem z jakim borykają się naukowcy jest problem poprawek, jakie może na WP wprowadzić każdy. Mimo to, hasła wpisane przez specjalistów w naukach ścisłych zazwyczaj nie są modyfikowane. Wyjątkiem są hasła o dużym zabarwieniu społecznym - dla przykładu hasło o efekcie cieplarnianym. Innym problemem jest jakość haseł. Ale na poziomie studiów wyższych, gdzie studenci powinni samodzielnie myśleć, nie ma moim zdaniem problemu. Innymi słowy, Wikipedia jest tylko początkiem wyszukiwania informacji a zasada „weryfikowalności”, przestrzegana coraz bardziej na WP powoduje, że dobre hasło ma odnośniki do literatury naukowej. Innym sposobem pisania artykułów na Wikipedii, pewnie najlepszym, jest napisanie hasła, które jest na medal. Jest ich procentowo mało, ale satysfakcja czasami jest ze względu na dużą „czytalność”.  Tak, że jak popularyzować naukę to tylko na Wikipedii.