Blog poświęcony popularyzacji badań klimatycznych
Blog > Komentarze do wpisu

Atmosfera, pokrywka, ponadświat i PyroCb.

Pyrocumulonimbus (pyroCb) to chmura  związana z gwałtownymi pożarami. W 2010 zostanie wydrukowany w Biuletynie Amerykańskiego Stowarzyszenia Meteorologicznego artykuł na ten temat -  Nieopowiedziana historia pyrocumulonimbusa, a ja Państwu już, i to za darmo, donoszę o tym nowym wynalazku. Nazwa pyroCb pochodzi od pyro=pożary i Cb=cumulonimbus.  PyroCb mają stosunkowo dziwne nazewnictwo bo  w dotychczasowej nomenklaturze meteorologicznej "nimbus” oznaczał "opad" podczas gdy z pyroCb nie pada deszcz. Z pyroCb mogą być jednak związane tornada.

(patrz: The Untold Story of Pyrocumulonimbus, Michael Fromm1, Daniel T. Lindsey, René Servranckx, Glenn Yue, Thomas Trickl , Robert Sica, Paul Doucet, Sophie Godin-Beekmann, BAMS, 2010)

Zacznimy od struktury atmosfery.  Najpierw mamy troposferę i to jest coś w czego dolnej części żyjemy i najczęściej nazywamy atmosferą. Następnie jest tropopauza. Jeden z moich profesorów nazywał tropopauzę  pokrywką, czyli po angielsku LID - co jest skrótem od pierwszych trzech liter  Level of Insignificant Dynamics – poziom znikomej dynamiki.  Tropopauza jest istotnie obszarem, w którym wiele ruchów powietrza jest hamowanych, ze względu na dużą stabilność powietrza, trochę tak jak w zimie blisko Ziemi. Zaraz za tropopauzą zaczyna się ponadświat czyli dolna stratosfera. Struktura jest taka – od dołu: troposfera, pokrywka, i ponadświat.  Powszechnie uważa się, że ze względu na „pokrywkę” wymiana powietrza pomiędzy dolną atmosferą gdzie żyjemy i „ponadświatem” (stratosferą) odbywa się  za pomocą gwałtownych wydarzeń – wybuchów wulkanicznych, wojny jądrowej,  lub zjawisk związanych z gwałtownymi pożarami.   Wprawdzie wymiana pomiędzy stratosferą i troposferą jest mała, ale jeżeli już zachodzi to dostające się tam cząstki przebywają w niej długo i mogą wpłynąć na globalna temperaturę.

Co jest nowego w pyroCb?  Są to chmury konwekcyjne nad gorącym obszarem związane najczęściej z pożarami, z których najsilniejsze wznoszą pyły do dolnej stratosfery.  Do tej pory kiedy wzrastała koncentracja cząstek zawieszonych w stratosferze myślano, że jest to związane z wybuchami wulkanicznymi. Teraz wydaje się, że tak nie jest, i że część przypadków związana jest z  pyroCb.  Klimatologia pyroCb jest jeszcze mało zbadana. W roku 2002 w Kanadzie i w USA było takich przypadków 17.  Do tej pory opisano dobrze w literaturze około 10 przypadków.  

Inną sprawą jest jak się bada ilość pyłów zawieszonych w ponadświecie; o tym kiedy indziej.

PS Termin „ponadświat”  opisujący stratosferę pochodzi od Jima Holtona, fizyka atmosfery z Uniwersytetu Waszyngtona w Seattle. Biuletyn Amerykańskiego Stowarzyszenia Meteorologicznego jest powszechnie nazywany BAMS - jest  najpoważniejszym z niepoważnych czasopism popularyzującym fizykę atmosfery; jeżeli popularyzacje nauki uważać za coś niepoważnego.  Z tym, że ja piszę dla Państwa za darmo jest związana anegdota. W kabarecie  „Pod Egidą” w czasach kiedy bilety były tanie po 15 minutach przedstawienia wychodził Jonasz Kofta lub Jan Pietrzak,  i któryś z nich mówili - no to przez te 15 minut opowiedzieliśmy państwu już dowcipów za cenę biletu a reszta programu będzie za darmo.  A może to słyszałem w  „Piwnicy”?

niedziela, 01 sierpnia 2010, pcirrus
Tagi: PyroCb

Polecane wpisy

  • Chmury nocą

    Dziś omawiam najpiękniejszy artykuł dotyczący pomiarów satelitarnych chmur z ostatnich lat. Artykuł pojawił się dwa tygodnie temu. Napisał go Steve Miller, któr

  • Radar i krople

    Dziś reklamuję artykuł, którego jestem współautorem, zresztą wraz z kilkomaosobami, m.in. ze swoim studentem z Instytutu Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego -

  • Wierzchołki chmur z radaru satelitarnego

    Dziś korespondowałem z Jabesem (Robertem Janeckim) na temat burz w strefie konwergencji. Robert jest nawigatorem w czasie Rejsu Romana Paszke. Paszke właśnie wp

Komentarze
2010/08/01 10:36:57
W tekście jest literówka tak smakowicie wulgarna, że chyba należy ją zostawić.
-
2010/08/05 15:22:12
Tu,
earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=45046
w serwisie NASA Earthobservatory można obejrzeć Pyrocumulusy nad obszarem intensywnych pożarów w Rosji.